Nông nghiệp xanh “Kim chỉ nam” để xây dựng nông thôn mới bền vững

Nông nghiệp xanh “Kim chỉ nam” để xây dựng nông thôn mới bền vững

Ngành nông nghiệp hiện đang đứng trước bài toán chiến lược: vừa phải bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao thu nhập cho người dân, vừa phải giảm tối đa tác động tiêu cực đến môi trường. Chuyển đổi từ nền sản xuất truyền thống sang nông nghiệp sinh thái, tuần hoạt và ứng dụng công nghệ cao không còn là lựa chọn, mà đã trở thành xu thế bắt buộc.

Khi “Tiêu chuẩn xanh” trở thành tiêu chí bắt buộc

Theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 – 2030, phát triển kinh tế nông thôn gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái được đặt ra với những chuẩn mực rất cụ thể. Tiếp nối định hướng đó, Thông tư số 14/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành đầu năm 2026 đã trở thành “kim chỉ nam” thúc đẩy các địa phương bứt phá.

Cụ thể, để đạt chuẩn xã NTM, mỗi địa phương bắt buộc phải sở hữu ít nhất một mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiệu quả hoặc mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn (tiêu chí 3.3).

Theo quy định tại Thông tư 14/2026/TT-BNNMT, một mô hình nông nghiệp xanh hay tuần hoàn đạt chuẩn phải đáp ứng các chỉ số định lượng khắt khe:

  • Giảm tối thiểu 20% lượng vật tư đầu vào nguyên sinh (phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật) so với phương thức truyền thống.
  • Thu gom và tái sử dụng từ 30% trở lên lượng phụ phẩm, chất thải phát sinh cho chu trình sản xuất khác.
  • Gia tăng giá trị từ phụ phẩm, cải thiện môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.
  • Có tổ chức liên kết và duy trì mô hình hoạt động hiệu quả tối thiểu một năm.

Đây vừa là áp lực lớn, vừa là cơ hội vàng để thay đổi căn bản tư duy sản xuất nông nghiệp từ tập trung vào “lượng” sang nâng cao “chất”.

 

Chuyển biến tích cực từ các vùng chuyên canh

Thực tế cho thấy, tư duy sản xuất xanh đang được hiện thực hóa sinh động tại các vùng canh tác tập trung quy mô lớn. Nông dân tại nhiều địa phương đã dần nói “không” với phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay vào đó là phân bón hữu cơ, vi sinh và thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Hệ thống tưới tiết kiệm nước, nhà màng, nhà lưới và công nghệ tự động hóa cũng được đầu tư rộng rãi.

Đến nay, diện tích được chứng nhận VietGAP trong lĩnh vực trồng trọt toàn tỉnh đã đạt trên 6.230 ha, cùng với 47,2 ha đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Khi áp dụng VietGAP và quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPHM), người dân không chỉ giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tiết kiệm từ 15 – 20% chi phí sản xuất, giúp gia tăng giá trị nông sản lên từ 1,5 đến 2 lần so với sản xuất truyền thống.

Trong đó, cây lúa tiếp tục là trụ cột được tái định vị về cả chất lượng lẫn giá trị gia tăng thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính.

Tại các vùng có thế mạnh tự nhiên, tỉnh thúc đẩy các mô hình sản xuất đa giá trị như kết hợp trồng lúa với khai thác rươi, cáy, nuôi vịt biển hoặc thả thủy sản... Những mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích mà còn hướng tới chuẩn hữu cơ, thân thiện với môi trường.

Bứt phá với các mô hình lúa giảm phát thải

Một trong những điểm sáng nổi bật là mô hình canh tác lúa giảm phát thải. Toàn tỉnh hiện có khoảng 6.000 ha lúa canh tác theo hướng này. Kết quả đánh giá thực tế cho thấy, năng suất lúa tăng khoảng 26%, trong khi lượng phát thải giảm 12,5% so với phương pháp truyền thống.

Tiếp đà thành công, trong năm 2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật triển khai mô hình sản xuất lúa tập trung áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ tiên tiến (mạ khay - máy cấy, tưới ướt khô xen kẽ, thu gom rơm rạ, tăng phân hữu cơ...) tại 4 địa phương với tổng diện tích 100 ha (50 ha vụ xuân và 50 ha vụ mùa). Mô hình hứa hẹn sẽ là hạt nhân để nhân rộng phương thức canh tác hiện đại, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Đòn bẩy từ chính sách đột phá

Để tạo động lực mạnh mẽ cho người dân và doanh nghiệp, ngày 09/07/2026, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định các chính sách hỗ trợ cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Nghị quyết mang đến nhiều cơ chế ưu đãi thiết thực, tập trung vào:

  • Tích tụ, tập trung ruộng đất;
  • Đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ;
  • Phát triển tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ nông sản;
  • Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuẩn hóa VietGAP.

Với hành động quyết liệt và tư duy đổi mới, tỉnh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững, làm nòng cốt cho hành trình xây dựng NTM, NTM hiện đại.

Tác giả bài viết: Chi cục Phát triển nông thôn

Nguồn tin: Nguyễn Thị Mận (đưa tin bài + ảnh)

Đừng bỏ lỡ

LIÊN KẾT WEBSITE

HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG

BẢN ĐỒ HƯNG YÊN

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cập: 5

Hôm nay: 2959

Tổng lượt truy cập : 4960992

VĂN PHÒNG ĐIỀU PHỐI CHƯƠNG TRÌNH NÔNG THÔN MỚI HƯNG YÊN

Địa chỉ: Số 01 Đường Nguyễn Lương Bằng - P. Hiến Nam - TP. Hưng Yên - Tỉnh Hưng Yên

Số điện thoại: 02213.3512388/ 02213.3511068