06:30 Thứ bảy, 05/12/2020

Trang chủ » Tin Tức » Tin tức tổng hợp

Gỡ “nút thắt” cơ giới hóa nông nghiệp (Kỳ 1)

Thứ sáu - 28/10/2016 09:44

Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp tại Đồng Nai.
 

Những bất cập trong việc triển khai thực hiện cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp hiện nay chính là rào cản lớn, khiến nền nông nghiệp nước ta luôn luẩn quẩn trong tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, hiệu quả thấp, sản phẩm thiếu sức cạnh tranh ngay trên thị trường nội địa, chưa nói đến khu vực và thế giới.

Bài 1: Nông dân “khát” máy móc

Thực tế cho thấy, hiện nay việc áp dụng cơ giới hóa trong các ngành trồng trọt, chăn nuôi còn hết sức mờ nhạt, yếu kém, chưa đồng bộ, thiếu bền vững ngay từ chính sách vĩ mô, dẫn đến hầu hết nông dân phụ thuộc hoàn toàn vào sức lao động “cơ bắp” và gánh chịu nhiều thiệt thòi về kinh tế.

Chậm cơ giới hóa, nông dân thiệt

Là huyện thuần nông của Đồng Nai, nhưng tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp ở Định Quán còn rất hạn chế. Về đây mới thấy được cảnh vất vả của nhà nông khi làm nông nghiệp gần như hoàn toàn bằng sức lao động. Anh Trần Văn Dũng, xã Thanh Sơn có gần 1 ha trồng tiêu, từ khâu làm đất, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản đều dùng sức người. Anh Dũng cho biết: “Chỉ có cày bừa, máy bơm nước, tuốt lúa, xay xát là có máy để thuê, các khâu khác như chăm sóc, thu hoạch, bảo quản... đều phải làm bằng tay, nhất là đối với các loại cây hoa màu, cực nhọc, thất thoát sản phẩm, hiệu quả không cao”.

Điều này dẫn đến thực trạng, khi chuyển dịch nông nghiệp thủ công ở nông thôn sang lao động công nghiệp và phi nông nghiệp, phần lớn các vùng nông thôn thiếu nhân công lao động nông nghiệp trầm trọng khi vào mùa gieo trồng, thu hoạch rộ. Những lúc này, giá thuê công lao động tăng lên 150 nghìn đồng, thậm chí hơn 200 nghìn đồng/ngày (cao hơn 30 đến 40% so với những ngày bình thường), song nhiều nhà vườn vẫn không tìm được người làm.

Cụ thể, với hơn 10.000 ha mía, cứ đến mùa thu hoạch, nông dân Đồng Nai lại rơi vào tình cảnh luẩn quẩn vì không thuê được người chặt mía. Do hoàn toàn thủ công trong khâu thu hoạch cho nên nhiều hộ nông dân chỉ biết bất lực nhìn mía dần khô trên đồng. Có gần 70 ha mía, ông Trương Hùng Dũng, huyện Trảng Bom (Đồng Nai) chua xót nói: “Người trồng mía đang đối mặt với nhiều rủi ro vì tình trạng thu hoạch chậm khiến mía giảm năng suất. Cứ để mía trổ cờ lâu và không kịp thu hoạch, càng về sau năng suất mía càng giảm”.

Không chỉ những hộ canh tác diện tích lớn thiếu lao động, các hộ nông dân chỉ có vài ha mía cũng rơi vào tình cảnh khốn đốn này. Ông Trần Văn Ba, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán (Đồng Nai) bức xúc: “Hầu hết thanh niên ở các vùng nông thôn lên đô thị làm công nhân. Cứ vào mùa thu hoạch mía, tôi phải chạy đôn, chạy đáo để thuê lao động. Mặc dù xã Phú Ngọc là vùng trọng điểm trồng mía, nhưng mấy chục năm nay đều phụ thuộc vào lao động thủ công. Chi phí trồng mía ngày càng cao khiến nông dân giảm đáng kể thu nhập”. Chỉ tiến hành cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp mới giải quyết được tình trạng thiếu lao động.

Cũng từ chuyện cây mía, nhìn ở góc độ kinh tế, chậm cơ giới hóa là nguyên chính dẫn đến năng suất mía, chất lượng đường, tính cạnh tranh của mía đường Việt Nam thấp hơn nhiều so với thế giới. Thống kê từ Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) cho thấy, năng suất mía của Việt Nam hiện chỉ hơn 90% mức trung bình của thế giới (65 tấn mía/ ha, so với trung bình thế giới là 70 tấn mía/ha), chưa nói đến so sánh các cường quốc mía đường như: Bra-xin, Ô-xtrây-li-a, Thái-lan, Ấn Độ... Bên cạnh đó, năng suất đường còn thấp hơn, chỉ đạt 5 tấn/ha so với trung bình của thế giới là 6,8 tấn/ha.

Đổi mới sản xuất, lợi nhuận tăng

Theo các chuyên gia, chỉ tính riêng trong khâu thu hoạch, nếu làm thủ công, chi phí mất từ 180 đến 230 nghìn đồng một tấn, trong khi thu hoạch bằng máy móc, chi phí khoảng 110 đến 150 nghìn đồng/tấn, tùy địa hình. Điều này có nghĩa, nếu thu hoạch bằng máy móc, nhà nông sẽ tiết kiệm được từ 70 đến 80 nghìn đồng/tấn mía, một ha tiết kiệm được chi phí ít nhất bốn triệu đồng. Nếu tính tổng chi phí trồng mía theo mô hình truyền thống, mất khoảng 46 triệu đồng/ha, còn theo mô hình cơ giới hiện đại chỉ mất 37 triệu đồng/ha. Lợi nhuận mang về cho nhà nông trồng mía có sự chênh lệch rất lớn, gần ba lần giữa hai mô hình: cơ giới 40 triệu đồng, truyền thống 13,9 triệu đồng/ha.

Số liệu thống kê của Bộ NN và PTNT cho thấy, so với năm 2006, việc nông dân đưa máy móc vào đồng ruộng hiện đã tăng nhanh, trong đó máy kéo tăng 1,6 lần, máy gặt lúa tăng 25,6 lần, máy phun thuốc bảo vệ thực vật tăng sáu lần… Ông Đặng Văn Hùng, xã An Hòa, huyện Trảng Bàng (Tây Ninh) có 39 ha mía. Vụ vừa qua, ông áp dụng cơ giới hóa toàn bộ trên diện tích mía của mình từ khâu làm đất, gieo giống, làm cỏ, tưới nước... cho đến thu hoạch. Lợi nhuận mang lại thật cao: 2,3 tỷ đồng.

Theo tính toán của lão nông này, vụ mía năm 2013 - 2014, khi ông áp dụng máy móc ở một số khâu như làm đất, gieo giống năng suất mía chỉ đạt 98 tấn/ha, thu nhập mỗi ha chỉ được 35 triệu đồng. Vụ mía năm 2015 - 2016 vừa qua, ông áp dụng cơ giới hóa toàn bộ 39 ha, năng suất mía tăng lên 115 tấn/ha, thu nhập bình quân một ha đạt đến 67 triệu đồng -tăng gần gấp hai lần. “Thay đổi tư duy sản xuất là cả một quá trình, từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hiện đại cần hội đủ nhiều điều kiện, nhất là về vốn và các thiết bị, máy móc nông nghiệp phù hợp với từng diện tích canh tác, đặc biệt phải có tư duy làm ăn lớn và sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp, nhà nước, nhà khoa học” - ông Hùng khẳng định.

Trước sức ép cạnh tranh khốc liệt từ thịt gà nhập khẩu, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chăn nuôi theo hướng hiện đại, nhiều trại gà trong nước đang “chết yểu” và phải treo chuồng vì chi phí đầu tư theo kiểu truyền thống khá cao. Để chủ động hội nhập, mới đây, Công ty TNHH thương mại dịch vụ sản xuất và chăn nuôi Thanh Đức (Công ty Thanh Đức), xã Xuân Phú, huyện Xuân Lộc (Đồng Nai) đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền hiện đại thu gom, phân loại trứng nhập từ Đức, Pháp và I-ta-li-a gần 60 tỷ đồng.

Từ khi có hệ thống này, toàn bộ các khâu từ cho gà ăn, thu dọn vệ sinh chuồng trại, điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng, xử lý môi trường kết hợp sản xuất phân vi sinh... trong trại gà có quy mô hơn 90 nghìn con đều được thực hiện tự động, dựa theo một chương trình đã lập sẵn bằng máy tính. Đáng chú ý, hệ thống dây chuyền này cùng lúc thực hiện thu gom, vận chuyển và đóng gói gần 15 nghìn quả trứng/giờ (tương đương với công việc của mười người làm trong thời gian sáu giờ). Nhờ đó, mỗi ngày Công ty Thanh Đức cung cấp gần 90 nghìn quả trứng sạch ra thị trường, tiết giảm tới 70% tổng chi phí liên quan, mỗi năm thu lãi khoảng 10 tỷ đồng.

Qua hai mô hình nêu trên cho thấy, tính hiệu quả của việc áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp là rất lớn. Đồng thời, khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Để xóa dần lối sản xuất lạc hậu, tự phát đang tồn tại trong sản xuất nông nghiệp lâu nay, cần phải chuyển giao các mô hình nông nghiệp tiên tiến cho nông dân.

Thực tế, thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã chú ý xây dựng, chuyển giao cho nông dân trên phạm vi cả nước nhiều mô hình hiệu quả. Cụ thể, Trung tâm đã thực hiện dự án “Xây dựng tổ hợp tác và áp dụng cơ giới hóa tổng hợp trong sản xuất bắp (ngô)”. Theo đó, đã xây dựng 35 mô hình gồm: cơ giới hóa làm đất với 54 máy làm đất đa năng; cơ giới hóa gieo trồng với 54 máy gieo hạt; cơ giới hóa khâu chăm sóc 159 máy xới cỏ, bón phân; cơ giới hóa khâu thu hoạch bắp tám máy cho 14 tỉnh vùng trung du miền bắc, Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ trên tổng diện tích xây dựng mô hình 1,6 nghìn ha.

Từ dự án này, đã xây dựng được các mô hình về liên kết sản xuất, áp dụng đồng bộ các khâu từ làm đất, chăm sóc và thu hoạch bắp; giúp nông dân chuyển đổi phương thức sản xuất từ đơn lẻ sang sản xuất nhóm hộ, quy hoạch đồng ruộng sang sản xuất hàng hóa tập trung, tăng năng suất lao động từ 10 đến 15%, giảm chi phí sản xuất 20 đến 30% và thu nhập của nông dân tăng cao.


Tác giả bài viết: Nguyễn Phạm Hạnh Dung (cập nhập)

Nguồn tin: nhandan.com.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

SỐ XÃ ĐẠT CHUẨN NTM

Xã đạt chuẩn NTM

SỐ XÃ ĐẠT CHUẨN NTM NÂNG CAO

Xã đạt chuẩn NTMNC

SỐ HUYỆN ĐẠT CHUẨN NTM

Huyện đạt chuẩn NTM

VIDEO - PHÓNG SỰ

HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG

BÁO CÁO TRỰC TUYẾN

CSDL
Hệ thống văn bản do tỉnh ban hành
Công báo tỉnh Hưng Yên
Thư điện tử công vụ
1 cua dien tu

BẢN ĐỒ HƯNG YÊN

Ban do hanh chinh Hung Yen

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 4


Hôm nayHôm nay : 143

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 4185

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2901117